Oj maluśki – tekst kolędy
„Oj maluśki, maluśki, maluśki, jako rękawicka…” – poniżej tekst kolędy Oj maluśki (dziesięć zwrotek), objaśnienie trudnych słów dla dzieci, kilka zdań o historii kolędy i podpowiedzi, jak nauczyć jej przedszkolaki. Oj maluśki to góralska kołysanka, w której pasterz żałuje zmarzniętego Dzieciątka.
Oj maluśki – tekst kolędy
1.
Oj maluśki, maluśki, maluśki, jako rękawicka,
Alboli też jakoby, jakoby kawałecek smycka.
2.
Cy nie lepiej Tobie by, Tobie by siedzieć było w niebie?
Wsak Twój Tatuś kochany, kochany nie wyganiał Ciebie.
3.
Tam w ciurnasa wygoda, wygoda, a tu bieda wsędzie,
Ta Ci teraz dokuca, dokuca, ta i potem będzie.
4.
Tam Ty miałeś pościółkę, pościółkę i miękkie piernatki,
Tu na to Twej nie stanie, nie stanie ubożuchnej Matki.
5.
Tam kukiełki jadałeś, jadałeś z czarnuszką i z miodem,
Tu się tylko zasilać, zasilać musis samym głodem.
6.
Tam pijałeś ceć jakie, ceć jakie słodkie małmazje,
Tu się Twoja gębusia, gębusia łez gorzkich napije.
7.
Tam Ci zawsze służyły, służyły prześliczne janioły,
A tu lezys Sam jeden, Sam jeden, jako palec goły.
8.
Hej, co się więc takiego, takiego Tobie, Panie, stało,
Żeć się na ten kiepski świat, kiepski świat przychodzić zechciało?
9.
Albo się więc, mój Panie, mój Panie, wróć do Twej dziedziny,
Albo się zanieść pozwól, zanieść pozwól do mej chałupiny.
10.
Będziesz się tam miał spyszna, miał spyszna, jako miałeś w niebie,
Mam ja mleka słodkiego, słodkiego garnuszek dla Ciebie.
Trudne słowa w kolędzie – wyjaśnienie dla dzieci
- maluśki – malutki, maleńki
- rękawicka, smycka – rękawiczka i smyczek – tak mówią górale: zamiast „cz” wymawiają „c”
- cy, wsak, lezys, musis – czy, wszak (przecież), leżysz, musisz – to samo góralskie wymawianie
- w ciurnasa – dawno, zawsze, od dawien dawna
- pościółka, piernatki – pościel i miękkie pierzyny
- kukiełki – drożdżowe bułeczki, dawny przysmak
- czarnuszka – przyprawa, drobne czarne nasionka
- ceć jakie – przeróżne, nie wiadomo jakie
- małmazja – słodkie wino z południa Europy
- janioły – anioły, w gwarze
- dziedzina – własny dom, swoje włości
- spyszna – wspaniale, wygodnie
Skąd pochodzi kolęda Oj maluśki
„Oj maluśki” to góralska kołysanka o Dzieciątku, śpiewana w gwarze podhalańskiej. Pierwsze wersje tekstu powstały najprawdopodobniej w XVIII wieku. Podajemy ją według Kantyczek Karola Miarki z 1904 roku – w innych dawnych śpiewnikach jej nie znaleźliśmy. Pasterz rozmawia w niej z Dzieciątkiem: pyta, czy nie lepiej było zostać w niebie, gdzie były miękkie pierzyny i słodkie przysmaki, a na koniec zaprasza je do swojej chałupy na garnuszek mleka. Dziś śpiewa się ją zwykle z refrenem, którego w tym wydaniu nie ma – jedni nucą „lili, lili”, jak w kołysance, inni śpiewają słowa o graniu dla Maleńkiego.
Jak śpiewać kolędę Oj maluśki z dziećmi
Góralskie słówka (rękawicka, smycka, lezys) to dla dzieci najlepsza zabawa – warto je powiedzieć najpierw powoli, jak rymowankę. Każda zwrotka ma powtórzenia („maluśki, maluśki”, „wygoda, wygoda”), więc nawet trzylatki dośpiewują drugi raz. To kołysanka: śpiewa się ją spokojnie, można kołysać lalkę. Na jasełka wystarczą trzy pierwsze i dwie ostatnie zwrotki, w których pasterz zaprasza Dzieciątko do siebie. Polecany wiek: od 4 lat.
Inne kolędy dla dzieci
Wszystkie teksty zebraliśmy w zbiorze kolędy dla dzieci, z tabelą pierwszych słów i podpowiedziami, które kolędy wybrać na jasełka. Zobacz też:
- Skrzypi wóz – pastorałka o Trzech Królach jadących przez mróz do Dzieciątka
- Z narodzenia Pana – radosna kolęda o pasterzach, którzy w nocy zobaczyli światło i pobiegli do Betlejem
- Dnia jednego o północy – wesoła pastorałka-scenka o zaspanych pasterzach, którzy biegną do szopki
- Cicha noc – spokojna kołysanka, śpiewana przy świecach
- Lulajże Jezuniu – kołysanka dla Dzieciątka
Najczęstsze pytania o kolędę Oj maluśki
Bo to kolęda góralska, śpiewana gwarą. Górale z Podhala wymawiają „c” zamiast „cz”, stąd rękawicka zamiast rękawiczka i smycka zamiast smyczka.
To góralska kołysanka o Dzieciątku, prawdopodobnie z XVIII wieku. Jej tekst wydrukował Karol Miarka w Kantyczkach w 1904 roku.
W dawnym wydaniu Kantyczek refrenu nie ma. Dziś śpiewa się ją zwykle z refrenem, nucąc „lili, lili” jak w kołysance albo śpiewając słowa o graniu dla Maleńkiego.